Pęknięcia na ścianach działowych w nowym domu są w większości przypadków zjawiskiem normalnym i wynikają z osiadania budynku oraz z pracy materiałów. Niepokojące jest nie samo pęknięcie, tylko jego kształt, szerokość i to, czy się powiększa. Te trzy cechy rozdzielają rysę kosmetyczną od uszkodzenia konstrukcyjnego.
Pęknięcia, które nie oznaczają problemu
Włosowate rysy na styku ściany działowej ze stropem albo ze ścianą nośną. To najczęstszy przypadek, wynikający z ugięcia stropu pod obciążeniem i z tego, że ściana działowa nie pracuje razem z konstrukcją.
Rysy wzdłuż spoin między bloczkami, zwłaszcza przy ścianach z betonu komórkowego. Materiał kurczy się przy oddawaniu wilgoci technologicznej, a proces trwa kilkanaście miesięcy od wymurowania.
Pęknięcia w narożnikach otworów drzwiowych, biegnące ukośnie od naroża. Wynikają z koncentracji naprężeń w tym miejscu i są typowe.
Wszystkie te rysy są zwykle węższe niż jeden milimetr i nie powiększają się po pierwszym sezonie grzewczym.
Pęknięcia, przy których trzeba wezwać fachowca
Szersze niż dwa milimetry, zwłaszcza gdy szerokość zmienia się na długości pęknięcia.
Przechodzące przez ścianę na wylot, widoczne po obu stronach w tym samym miejscu.
Biegnące schodkowo po spoinach ściany nośnej, zwłaszcza ukośnie w kierunku narożnika budynku. To typowy obraz nierównomiernego osiadania fundamentu.
Powiększające się w czasie. To kryterium jest najważniejsze i jednocześnie najłatwiejsze do sprawdzenia samodzielnie.
Jak sprawdzić, czy pęknięcie pracuje
Zaznacz oba końce rysy ołówkiem i wpisz datę. Zmierz szerokość w kilku punktach, najlepiej suwmiarką albo szczelinomierzem, i zapisz wyniki.
Powtórz pomiar po trzech miesiącach i po kolejnych trzech, koniecznie obejmując pełny sezon grzewczy, bo to zmiany temperatury i wilgotności powodują największą pracę.
Prostą metodą jest też naklejenie na pęknięcie plomby gipsowej. Jej pęknięcie oznacza, że rysa nadal pracuje. Nienaruszona plomba po roku pozwala przejść do naprawy kosmetycznej.
Naprawa
Rysy ustabilizowane naprawia się przez poszerzenie szczeliny, zagruntowanie i wypełnienie masą elastyczną albo gipsem, a następnie wzmocnienie taśmą siatkową pod gładzią.
Samo zaszpachlowanie bez rozcięcia i bez taśmy kończy się powrotem pęknięcia w tym samym miejscu, zwykle w ciągu roku.
Na styku ściany działowej ze stropem stosuje się celowo połączenie elastyczne, na przykład listwę albo szczelinę wypełnioną masą, zamiast sztywnego łączenia. Sensem jest umożliwienie ruchu, a nie jego zablokowanie.
Kiedy naprawiać
Nie wcześniej niż po pierwszym pełnym sezonie grzewczym, a przy budynku murowanym najlepiej po dwóch. Naprawa wykonana na świeżo, w trakcie osiadania, jest pracą wykonaną dwa razy.
Wyjątkiem są pęknięcia z listy niepokojącej. Tam nie czeka się, tylko ustala przyczynę, bo naprawa tynku przy pracującym fundamencie nie ma sensu.
